Jak wygląda przysłowiowy „american dream” w marzeniach samorządowca? Mieszkańcy z pasją tworzący przyszłości. Brzmi pięknie? Aż tak cudownie, że nie pasuje do polskiej rzeczywistości? Zatem jak zbudować wspólnotę?
Sceny jak z bajki, zadowoleni mieszkańcy uczestniczący w miejskich wydarzeniach. Zaangażowani w organizację pikników, konkursów i biesiad. Pomagający sobie wzajemnie, bez najmniejszego problemu i narzekań wychodzący z inicjatywą, by zmienić coś na lepsze w swojej dzielnicy. Jeszcze w latach ’90 w polskich miastach i miasteczkach pikniki należały do rzadkości. Teraz ich liczba jest coraz większa. Organizowane są przede wszystkim w okresie letnim. Czy w ślad za nimi idzie jakieś przesłanie, jakaś konkretna idea poza złocistym trunkiem, koncertami i ewentualnymi konkursami dla mieszkańców?
Warszawa, Wrocław, Gdańsk, Kraków czy Katowice – te, jak i inne stolice regionów nie muszą martwić się o frekwencję czy sponsorów podczas organizacji pikników, które organizują wspólnotę.
W każdym z nich, w okresie letnim takich wydarzeń jest co niemiara. To nie oznacza, że zorganizowanie podobnego wydarzenia w mniejszym ośrodku będzie gwarantował sukces. Wręcz przeciwnie, przeniesienie koncepcji czy skopiowanie jej może okazać się frekwencyjną klapą.
Można oczywiście podjąć się organizacji pikniku rodzinnego. Na rynku usługowym bardzo dobrze funkcjonują agencje zajmujące się organizacją różnego rodzaju eventów: począwszy od biesiad tzw. „oktoberfest”, pikników country, pikników piłkarskich czy (nawet) o tematyce dotyczącej kosmosu. Do organizacji tych eventów coraz częściej dołączają się organizacje pozarządowe licząc na wsparcie lub zwiększenie rozpoznawalności wśród społeczności lokalnej. I co z tego będzie miał mieszkaniec, poza tym, że przyjdzie, spędzi miło wolny czas wypełniony atrakcjami.
A może by tak zorganizować coś więcej niż zwykły piknik?
Zorganizowanie przestrzeni, w której mieszkańcy miło spędzają sobotnie lub niedzielne popołudnia nie są organizacyjnie trudnym przedsięwzięciem. Często tym wydarzeniom brakuje jednak idei, czegoś głębszego, czegoś co będzie narzędziem do zwiększenia poziomu aktywności mieszkańców na rzecz własnej miejscowości. Takie wydarzenie można odpowiednio „zaczarować”, nadać jemu pewną magię, wyjątkowość.
Wiadomo, że aby event okrzyknięty został super wydarzeniem, niezbędna jest dobra, słoneczna pogoda.
Na check-liście powinny być jeszcze atrakcje dla najmłodszych, konkursy sportowe z nagrodami, quizy z wiedzy dotyczącej np. miejscowości, nie można pominąć strefy gastronomicznej. Organizatorzy powinni zabezpieczyć jeszcze służby porządkowe i wsparcie medyczne. Na tym można zamknąć listę. Tym samym zorganizujemy kolejny piknik, który nie pozostanie mieszkańcom na dłuższy czas w pamięci.
Powód dla którego można zorganizować piknik odróżniający się od innych tego typu wydarzeń:
- przeanalizuj plan inwestycyjny z uwzględnieniem projektów dot. kultury, sportu lub rekreacji
- przeanalizuj plan konsultacji społecznych
- zastanów się, czy nie warto rozpocząć konsultację projektu inwestycyjnego wpisanego do wieloletniego planu finansowego
- przeanalizuj historię swojego regionu
Czy w ciągu najbliższych lat planowana jest inwestycja dotycząca zalecza sportowego, kulturalnego lub rekreacyjnego można o planach mówić w zupełnie innej narracji. Można rozpocząć konsultacje nad projektem lub zbieranie pomysłów dotyczących potrzeb społeczności lokalnej przy okazji tej inwestycji. A co, gdybyśmy zorganizowali piknik sportowy w niedalekiej odległości od miejsca przyszłej inwestycji, dodatkowo zaplanowalibyśmy punkt informacyjno-konsultacyjny – miejsce, w którym zbierane byłyby (w sposób mniej formalny) uwagi i sugestie mieszkańców? W ten sposób mieszkańcy mogli wy wyrazić swoje oczekiwania, co do planowanej inwestycji sportowej. I w podobnym duchu można zorganizować piknik z programem kulturalnym (teatr przestrzenny, mimy, animatorzy kulturalni) i zachęcić mieszkańców do konsultacji programu rozwoju kultury (a raczej wysłuchania ich oczekiwań w sposób mniej sformalizowany).
Tego typu wydarzenia muszą być ściśle powiązane z danym projektem – tak by mieszkańcy przy okazji mogliby wyrazić swoje zdanie. Co ważne: ekspozycja tematu, który byłby poddany konsultacjom musi się wyróżniać, zwracać uwagę mieszkańców, powodować ich naturalne zainteresowanie. Tak więc nie może być to zwykły namiot wystawienniczy, czy punkt konsultacyjny przy którym będą oczekiwać urzędnicy.
Wspólnota inwestuje?
Czy gmina planuje wieloletnią inwestycję? Budowę nowego ośrodka kultury, miejsca rekreacyjnego lub miejsca do czynnego uprawiania sportu? Może warto również temu projektowi nadać życie w sferze społecznej? Oczywiście organizacja imprezy na placu budowy, ze względu na przepisy, jest praktycznie niemożliwa – warto jednak się pokusić o pewnego rodzaju wizjonerstwo. Jak to zrobić?
Jeśli mieszkańcy od lat mówią o danej inwestycji i tego oczekują to:
- Wykonaj wstępną wizualizację i oceń szacunkowe koszty inwestycji. Jeśli jest to projekt o budżecie przekraczającym możliwości finansowe gminy poszukaj alternatywnych źródeł finansowania lub zaplanuj realizację na kilka lat.
- Poinformuj mieszkańców o planach i kosztach, przedstaw wizualizację.
- W miejscu inwestycji zaplanuj piknik rekreacyjny wraz z przedstawieniem informacji mieszkańcom o planach.
- Rozpocznij piknik od krótkiego spotkania informacyjnego dotyczącego projektu, przedstaw wizualizacje i zaproś do rozmów o tym pomyśle.
- Zaplanuj cykl wydarzeń (2 do roku) w tym samym miejscu do czasu rozpoczęcia inwestycji.
Ten ogólny scenariusz sprawi, że mieszkańcy poczują się współodpowiedzialni za przyszłość – za inwestycje. Poczują, że ich zdanie może się liczyć, i że mogą mieć wpływ na to, jak planowane są inwestycje w gminie. Co ważne, tak konkretne zapowiedzi muszą iść w parze z realizacją zapowiedzi. Zachęcanie do udziału w imprezach otwartych, podczas których konsultowane są projekty, a następnie chowane są do szafy nie będą źródłem sukcesu dla budowania społeczeństwa obywatelskiego, zaangażowanego. Konsekwencja oraz realizacja wyznaczonego celu, który jest przedmiotem tego rodzaju konsultacji musi iść w parze.
dobra strona wiedzy 